Kırgızistan’a Gitmek İçin 10 Neden

Orta Asya’da kuzeyinde Kazakistan, güneyinde Tacikistan, batısında Özbekistan, doğusunda ise Çin ile komşu olan Kırgızistan, belki de Türkiye’ye coğrafi olarak en uzakta yer alan Türki cumhuriyet. Ama “gitmesek de görmesek de o köy bizim köyümüzdür” hissi burada daha güçlü çalışıyor; Kırgızistan bir Türk devleti olarak kardeşlerini çağırıyor. Ben henüz Kırgızistan’a gitmemiş olsam da EMITT İstanbul Turizm Fuarı öncesinde ülke turizmine dair epey bilgi edinme fırsatı buldum. Açıkçası Kırgızistan gezilecek yerleri, yemekleri, dağları ve tarihi ile sandığımdan çok daha fazla neden sunuyor. Bu yazıda Kırgızistan’a gitmek için öne çıkan 10 nedeni sıralıyorum.

Vizesiz Seyahat İmkanı

Öncelikle biz Türkler vize işleriyle uğraşmayı sevmiyoruz. Söz konusu kardeş Kırgızistan olunca onlar da “burası sizin de eviniz, vizeye gerek yok” diyor. Türk vatandaşları vize almadan Kırgızistan’da 30 gün boyunca kalabiliyor. Sadece ülkeye girişten sonraki ilk 5 gün içinde devlet bürosuna kayıt yaptırmanız gerekiyor. Ülke dünyada sınırlı sayıda ülkeye vize muafiyeti uyguluyor ve Türkiye de bu listenin içinde.

Dağcıların Mabedi

Tanrı Dağları Kırgızistan topraklarının yaklaşık yüzde 65’ini kaplıyor. Bu yüzden ülkeye boşuna “Orta Asya’nın İsviçre’si” denmiyor. Sovyetler döneminde beş önemli zirveye çıkanlara Kar Leoparı unvanı veriliyormuş; bu beş zirvenin üçü Kırgızistan’da yer alıyor: Ceniş, Lenin ve Han Tengri. Bu zirvelerin tamamı 7 bin metrenin üzerinde. 7010 metre yükseklikteki Han Tengri, Kırgızistan’ın en dikkat çekici dağlarından biri ve dünya dağcılığı için en popüler tırmanış noktalarından sayılıyor. Tanrı Dağları dışında Pamir Dağları da ülkenin önemli doğal simgelerinden biri. Kısacası Kırgızistan özellikle profesyonel dağcılar için çok güçlü bir merkez.

Kırgızistan'ın Bakir Tabiatı

Kırgızistan sanki daha el değmemiş bir doğa ülkesi gibi. Ülkede birçok dağ gölü, kaynağını buzullardan alan akarsular, nadir görülen bitki ve hayvanlara rastlamak mümkün. Dünyanın en büyük 2. dağ gölü olan Isık Gölü, "Dünya'nın Gözü" olarak da anılıyor. Kökemeran nehri adrenalin sevenler için ideal bir adres. Avrupa'da koruma altında olan Edelweiss çiçeği ise burada bolca bulunuyor. Aslanbob doğal ceviz ormanları dünyanın en büyüğü imiş. Büyük İskender'in buradan geçerken Yunanistan'a ceviz götürdüğü söyleniyor. Ülkede dağlar bol olunca doğal olarak vadiler de çok oluyor. Bu vadilerin en meşhuru Ala Arça Vadisi. Bir ucundan diğer ucuna 15 günde yürüyebiliyorsunuz. Bir diğer meşhur vadi ise Işık Gölü bölgesinde yer alan Karakol Vadisi.

Türklerin İslamiyetle Tanıştığı Yerleri Görmek

Türklerin İslam ile buluştuğu coğrafyanın önemli duraklarından biri de bugünkü Kırgızistan toprakları. 751 yılında Çinliler’e karşı Talas’ta Yağma ve Karluk Türkleri Araplarla birleşerek savaşıyor; bu savaş Orta Asya’nın Çinlileşmesini durdurup bölgede İslam’ın yayılmasını hızlandırıyor. İlk Türk-İslam devleti kabul edilen Karahanlılar‘ın başkenti Balasagun da burada yer alıyor. Bölge aynı zamanda birçok önemli Türk-İslam alimi yetiştirmiş; bunların başında Yusuf Has Hacib geliyor. Onun yazdığı Kutadgu Bilig, Türk dili ve edebiyatının temel eserlerinden biri. Burana Minaresi de bu tarihsel bağın en güçlü simgelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Uygun Fiyatlar

Türk Lirası’nın son yıllarda birçok yabancı para birimi karşısında değer kaybetmesi bizi daha ekonomik rotalara yöneltiyor. Kırgızistan bu açıdan oldukça avantajlı bir ülke. Ülkenin para birimi Kırgızistan somu. Yazının yazıldığı dönemde 1 TL yaklaşık 18,9 som, 1 dolar ise 69,4 som seviyesindeydi. Konaklama ve yeme içme açısından Türkiye’ye kıyasla çok daha uygun bir tatil yapmak mümkün. Örneğin bir porsiyon şaşlık, Türk parasıyla oldukça düşük bir bedele denk gelebiliyor. En büyük masraf kalemi genelde uçak bileti; günlük harcamalar ise görece ucuz.

Şaman Gelenekleri

Türk turistler son dönemde eski şaman geleneklerine oldukça ilgi gösteriyor. Bu konuda daha önce yazdığım Kazdağları’nda bir Şaman Köyü: Tahtakuşlar Köyü yazım da oldukça ilgi görmüştü. Şamanların ruhlar ile iletişime geçen ruhani kişiler olduğuna inanılıyor. Birçok Türki Cumhuriyet'te olduğu gibi Kırgızistan'da da şaman kültürüne dair deneyimler yaşamak mümkün. Ülkede taş ve kemikle fal bakan efsuncular özellikle kadın turistlerin ilgi odağı olabilir. Yine Atalar Kültürü ve Manas Ata'nın ziyareti bu kapsamda Kırgızistan'da yapılacak şeyler olarak dikkat çekiyor. Kar leoparı, dağ keçisi ve marco polo koyunu ülkede totem hayvan olarak görülüyor.

Kırgızistan Göçebe Kültürü Deneyimi

Biz Türkler kendimizi göçebe olarak tanımlasak da Kırgızistan'da bu göçebeliği çok daha yakından görme fırsatı bulabiliyorsunuz. Zira Kırgızlar göçebe geleneklerin, hala korumaya çalışıyorlar. Yaz döneminde birçok aile sürülerini alıp dağlardaki çayırlara göçüyorlar. İlk defa 2014 yılında gerçekleştirilen Dünya Göçebe Oyunları'nın ikincisi de 2016 yılında yine Kırgızistan'da yapılmış. Dünyanın birçok ülkesinden katılım olan oyunları ünlü oyuncu Steven Seagal bile izlemiş. Bu oyunlar çoğunlukla at üstünde gerçekleşiyor. Kırgızistan'da ata binmek bisiklete binmek gibi birşey. At ile öyle bütünleşiyorlar ki, at sanki vücutlarını bir parçası oluyor. Göremedikleri birşeyi izlemek için atı basamak olarak kullanacak seviyede at binebilen bir halktan bahsediyorum.

Manas Destanı

Okullarda da adını duyduğumuz Manas Destanı, aslında Kırgızların milli destanı. Manas’ın Çinliler’e karşı bağımsızlık mücadelesini anlatan bu destan, yüzyıllar boyunca manasçı denen ozanlar aracılığıyla sözlü kültürde taşınmış. Bazı manasçıların günlerce trans halinde destanı anlattığı söyleniyor. Bunların en meşhurlarından biri olan Sayakbay Karalayev, 1900’lü yıllarda yaşamış ve dört gün boyunca aralıksız Manas okuyabildiği anlatılmış bir isim. Büyük Kırgız yazar Cengiz Aytmatov‘un da özel bir saygıyla andığı Karalayev bugün hâlâ ülkede önemli bir kültürel figür olarak hatırlanıyor.

Kırgız Mutfağı

Göçebe kültürünün etkisi ile Kırgız mutfağında etler başrolü oynuyor. Benim gibi etobur biriyseniz Kırgızistan tam sizlik. Ayrıca yurtdışında helal et hassasiyeti olan Türkler için de Kırgız mutfağı çok ideal. Ülke mutfağının en meşhur yemeği beşbarmak (beş parmak). Koyun eti, buğday ve erişte ile hazırlanan bu yemek elle yendiği için adı da beş parparmak konmuş. Ülkede atların çok önemli bir yeri var. Biz de ayran Kırgızistan'da ise at sütü (kımız) milli içecek.

Kadim Tarih ve Kültürel Miras

Kırgızistan yalnız doğasıyla değil, tarihsel mirasıyla da güçlü bir ülke. Yaklaşık 9 bin kaya resmi barındıran Saymalu Taş alanı Orta Asya’nın en büyük açık hava petroglif galerilerinden biri ve UNESCO geçici listesinde yer alıyor. Süleyman Dağı, Burana Minaresi, ilginç mimarisiyle Dungan Camii, kutsal Üçlü Ortodoks Kilisesi, 15. yüzyıla ait Taş Rabat Kervansarayı ve 12. yüzyıldan kalma Üzgen Minaresi, ülkede görülmesi gereken başlıca tarihi miraslar arasında.

Not:

Fotoğraflar Kırgızistan'ın resmi turizm tanıtım sayfalarından alınmıştır.